The Captain’s Log Book 41
Tuesday, July 19, 2022
52º20´518´´ North, 004º54´29´´ East

 En français

August Dirks (70) was for many years the captain of the Azart – Ship of Fools and wanted to sail his ship to the Uluruberg in Australia for her last voyage. But along the way it turned out he was terminally ill. A retrospect. “You are the fools, with all your rules.”

When August Dirks (1952) talks, his hands wave back and forth and bells ring on his wrists. The dark blue nail polish is peeling off his nails. “So your name is Dirks too?” he asks as I enter, his bright blue eyes squinting.

For many years August Dirks was the captain of the Azart, also known as The Ship of Fools. For thirty-three years Azart sailed around the world as a traveling theater with a changing crew of actors, artists and musicians. They performed absurdist performances for children and adults in the ports of Cape Verde, Greece and Russia. Until September 12, 2021. “The miracle became true: The Ship of Fools is on the beach”, Dirks wrote in his logbook. “Fifty-seven nautical miles south of the equator and a hundred and fifty meters beyond the Pacific Ocean.” In three acts he describes the last journey of the Azart. “A happy end. A very expensive performance but very memorable, all the more so because the ship is on wheels again and thus returns to its historical origin as a wheel barge or ship cart, in other words the most exuberant cart of the carnival parade.”

It sounds like the end of a picaresque novel. Is this the end of the adventure?
“It’s over for me. I have nothing to do there anymore. But for Azart it is a new beginning. She is now located near Manta, Ecuador, in a fishing village. We put her there on the beach. A theater group from Quito has taken over. There is a tribune in front of it. In thirty years she will still be there, that has been agreed with the authorities.”

Did it hurt to say goodbye?
“It came a little too early for me. But that was due to my health. I got cancer. Then the tumor had to be cut out. I walk a little more difficult and can no longer move really well. Then you no longer can’t sail with a boat So that makes it easier to accept that the ship finds such a nice destiny. The doctor gave me three months, that’s almost a year and a half ago. So far, the treatment is working.”

Do you see yourself as an artist or as a rebel?
“Both, I guess. I’ve shaped my own life, built my own utopia. I’ve always been on the outside of the society.

When did that start?
“I was a student of Russian in Amsterdam and had the idea to start a kind of exchange office for artists from Amsterdam and Moscow during perestroika. We called it CIRC. At that time, Russian artists were allowed to go abroad for the first time in seventy years, on invitation. But it didn’t matter who the invitation came from, so I just wrote them myself as a poor student. We held a squat office with some other students. I did that for a few years, until my father died. My brothers and sisters put the inheritance in their mortgage, very clever. I bought a ship for my 60,000 guilders. That’s how it started.”

Why a ship?
“Because of Amsterdam’s history. I saw an old barge in Amsterdam Noord. So beautiful. It was a ship from around 1920, when ships were still beautiful. Romantic.”

You bought an old herring logger from 1916 with the idea of ​​turning it into a sailing opera ship and taking it to Russia. And then?
“Then we couln’t sail. For five years, we were seized on the KNSM island. The first opera went bankrupt. We had some problems with a lawyer and the promised subsidy for our tour to Moscow did not go through. With hindsight, you could say it was good, because I dit not know how to sail at all at that time. I put a few pigs on the ship so that it would become unattractive to buy. And then we started a nightclub on the island with illegal Russian vodka and cabaret. With the money we earned I was able to fix up the old lady enough to go to sea. We sailed around for fifteen years and played shows everywhere and nowhere. And then we were seized again in 2000, because of a problem near Alkmaar. Fortunately, we were then able to enforce that we could be on Azart Square, on our old place. We had no right to moor there, but also no hassle with the harbor service. Of course they couldn’t refuse, that square was named after us.”

Why did you want to try again to get the Azart back to sea?
‘Why give it up if it still has a bright future? That’s the question you need to ask.”

I think a lot of people would have given up. Why did you continue to believe in the floating theatre?
“Yes, what else could you do? The ship is seized, but that is a matter of negotiation. It’s all nonsense. That’s the secret of Azart: she looks like floating scrap, nobody wants to buy it. But you actually have an enormous power. I compare it with the Jehovah’s witnesses with their shoes: once in the door you can’t get it off. It’s a blue clog of 180,000 kilos. And in the meantime you do the nicest things when you are on the quay. I see the ship as a free stage that you can place wherever you want. It’s also a mobile sculpture that you decorate as you please.

Do you see it as an art project?
“Yes. It is playing with geography. You’re always in a fantastic environment, every time you’re part of a different landscape: a remote industrial place, in the middle of a tropical river in Suriname or in a medieval Italian village. There’s always something special about it.”

That was the goal in the first place?
“Sailing. Get out. The Cuban Missile crisis had freed me of the ambition to achieve anything in society. I was an adolescent and I thought: it makes no sense, they will shoot each other anyway. Humanity doesn’t learn. From a social point of view, I gave up quite early. In retrospect you can say that I was sixty years too early

How did the Azart become the Ship of Fools?
“When I was bankrupt, I came across the book The Guild of the Blue Barge, by Herman Pleij. It describes a sermon from the Middle Ages about The Ship of Fools. It was a warning: on that barge there are people who do not fit in the society, the fools, those who are to be sent away. Many artists were inspired by that text. The book Das Narrenschiff by Sebastian Brant is based on it, as is the painting The Ship of Fools by Jheronimus Bosch. I realized it didn’t matter, al these problems with lawyers and withdrawn subsidies. Fools don’t need money, they live on nothing. Give them every now and then some wine.

So what made this image so appealing to you?
“I took it as a challenge. Get out of this society. You are the fools, with your rules and problems, and permanent crimes. It is total destruction. We are the ones seeking salvation, you are doomed.

The role of a jester is also to hold up a mirror to society.
“Exactly. I wanted people to ask themselves, am I fool, or is it you? You’re stuck in a traffic jam to work, are you struggling to pay the mortgage. I’m in some nice town in the sun an opera lesson. I’m not the fool. That was the mirror.

Is humor just a means or an end?
“If you want to attract as much audience as possible, you have to make it a bit of a comedic show. Humor also makes it easy to be accepted. A madman with big ears, bells on his wrists and in funny clothes isn’t seen as a threat. The goal was the smile”.

Are you a fool?
“No, of course not. I had to run a ship, negotiate with the port services, direct people, set up plays, map out routes. You can’t do that if you are really crazy. By the way, in today’s society all this became completely unthinkable. All this time, I slipped with that ship through the loopholes of the law

Have you never thought: why don’t I just have an upstairs apartment in Amsterdam?
“No, certainly not. I always thought of houses like this as a kind of coffin. You know those cemeteries in southern Europe? You get pushed in like that. It’s the same.

But now you’re there.
“Yeah, I accept it, I have to.

Are you afraid of dying?
“No. Maybe a bit for the pain. But they have resources for that, these days. It’s pretty banal to die of lung cancer at seventy, don’t you think? Finally, I’m recognized as an ordinary person. I thought I was special, but it’s the environment itself that’s so weird, that it makes me seem weird. But I’m actually a pretty normal person. I know what’s good, I know what’s beautiful and what’s important to someone Most people don’t know that. It’s that simple. Then I’m not me the fool, but you.”

August Dirks (70) was for many years the captain of the Azart – Ship of Fools and wanted to sail his ship to the Uluruberg in Australia for her last voyage. But along the way it turned out he was terminally ill. A retrospect. “You are the fools, with all your rules.”


August Dirks (70), jarenlang kapitein van de Azart, Ship of Fools, wilde met zijn schip voor haar laatste reis naar de Uluruberg in Australië varen. Maar onderweg bleek hij terminaal ziek. Een terugblik. “Jullie zij de fools, met al jullie regels.”


Wanneer August Dirks (1952) praat, zwaaien zijn handen druk heen en weer en rinkelen de belletjes om zijn pols. De donkerblauwe nagellak bladdert van zijn nagels. “Dus jij heet ook Dirks?” vraagt hij als ik binnenkom, zijn felblauwe ogen tot spleetjes knijpend.

August Dirks was jaren kapitein van de Azart, het Ship of Fools, ook wel het Narrenschip genoemd. Drieëndertig jaar lang voer de Azart de wereld rond als reizend theater met een wisselende bemanning van toneelspelers, kunstenaars en muzikanten.. In de havens van Kaapverdië, Griekenland en Rusland speelden zij absurdistische voorstellingen voor kinderen en volwassenen. Tot 12 September 2021. “Het mirakel was waar: The Ship of Fools staat bovenop het strand” schrijft Dirks in het logboek. “Zevenenvijftig zeemijl ten zuiden van de evenaar en honderdvijftig meter voorbij de Stille Oceaan.” In drie aktes zet hij de laatste reis van de Azart uiteen. “Happy end. Een hele dure voorstelling maar zeer memorabel, temeer omdat het schip weer op wielen rijdt en daarmee terugkeert naar haar historische oorsprong als wielschuit of scheepswagen, oftewel de meest uitgelaten kar van de karnavalsparade.”

Het klinkt als het einde van een schelmenroman, Is dit het einde van het avontuur?
“Voor mij is het afgelopen. Ik heb daar niets meer te zoeken. Maar voor Azart is het een nieuw begin. Die ligt nu in de buurt van Manta, Ecuador in een vissersdorpje. We hebben haar daar op het strand getrokken. Een theatergroep uit Quito heeft haar overgenomen. Er staat een tribune omheen. Over dertig jaar ligt zij er nog, dat is afgesproken et de autoriteiten.”

Deed het pijn? Afscheid nemen?
“Voor mij kwam het iets te vroeg. Maar dat kwam door mijn gezondheid. Ik kreeg kanker. Toen moest die tumor weggesneden worden. Ik loop wat moeilijker lopen en kan ook niet meer echt goed bewegen. Dan moet je niet meer met een boot gaan varen. Dus dat maakt het makkelijker te accepteren dat het schip op zo’n mooie manier wegkomt. Ik heb drie maanden gekregen van de arts, dat is bijna anderhalf jaar geleden. Tot op heden slaat de behandeling aan.”

Zie jij jezelf als kunstenaar of als rebel?
“Als allebei wel, een beetje. Ik heb mijn eigen leven vormgegeven, een eigen utopie gebouwd. En ik heb altijd een beetje naast de maatschappij gelopen, of in mijn geval: gevaren.”

Wanneer begon dat?
“Ik was student Russisch in Amsterdam en had het idee opgevat om tijdens de perestrojka een soort uitwisselingskantoor te beginnen voor kunstenaars uit Amsterdam en Moskou. We noemden het CIRC. In die tijd mochten Russische artiesten voor het eerst in zeventig jaar naar het buitenland, op uitnodiging. Maar het maakte niet uit van wie die uitnodiging kwam, dus ik schreef ze als armlastige student gewoon zelf. Met wat andere studenten hielden we in een kraakpand kantoor. Dat heb ik een paar jaar gedaan, tot mijn vader overleed. Mijn broers en zussen stopten de erfenis in hun hypotheek, heel slim. Ik kocht voor mijn 60.000 een schip. Zo begon het.”

Waarom een schip?
“Vanwege Amsterdam. Ik zag een oude schuit liggen, de Hydrograaf, in Amsterdam Noord, dacht ik. Zo mooi. Uit 1920, toen schepen nog mooi waren. Romantisch.”

U kocht in een oude haringlogger uit 1916 met het idee er een varend operaschip van te maken en er mee naar Rusland te vertrekken. En toen?
“Toen lagen we stil. Vijf jaar lang aan de ketting op het KNSM-eiland. De eerste opera werd een bankroet. We hadden wat problemen met een advocaat en de beloofde subsidie voor onze tour naar Moskou ging niet door. Was achteraf goed, want ik kon toen nog helemaal niet varen. Ik heb een paar varkens op het schip gezet zodat het onaantrekkelijk zou worden voor de verkoop. En toen zijn we daar op het KNSM-eiland een nachtclub begonnen met illegale Russische wodka en cabaret. Heel veel artiesten over de vloer gehad. En van het geld dat we verdienden kon ik de oude dame een beetje opknappen om te gaat toeren. Vijftien jaar lang rondgevaren en overal en nergens voorstellingen gespeeld. En toen moesten we weer aan de ketting in 2000, om een akkefietje in de buurt van Alkmaar. Gelukkig hebben we toen kunnen afdwingen dat we op het Azartplein aan de ketting mochten, op onze oude stek. We hadden geen rechten daar te liggen maar ook geen gezeik met de havendienst. Ze konden natuurlijk niet weigeren, dat plein was naar ons genoemd.”

Waarom wilde u nog een keer proberen de Azart weer op zee te krijgen?
‘Waarom zou je het opgeven als het nog een mooie toekomst heeft? Dat is de vraag die je moet stellen.”

Ik denk dat veel mensen het hadden opgegeven. Waarom bleef u geloven in dat varend theater?
“Ja, wat moet je dan? Het schip ligt aan de ketting, maar dat is een kwestie van onderhandelen. Het was nonsens. Dat is het geheim van de Azart: zij ziet eruit als drijvend schroot, niemand wil het kopen. Je hebt eigenlijk een enorme machtspositie. Ik vergelijk het met de Jehova’s getuigen met de blauwe klomp: eenmaal tussen de deur krijg je het niet weg. Dit is een blauwe klomp van 180.000 kilo. En intussen kun je juist als je stilligt de leukste dingen doen. Je moet het schip zien als een gratis podium dat je kan neerleggen waar je maar wilt. Bovendien is het een mobiele sculptuur die je kunt versieren zoals je blieft.”

U ziet het als kunst op zich?
“Ja. Het is spelen met de geografie. Je ligt elke keer weer in een fantastische omgeving, je maakt telkens opnieuw deel uit van een ander landschap: een afgelegen industrieterrein, midden op een tropische rivier in Suriname of in een middeleeuws Italiaans dorp. Het heeft dus altijd iets bijzonders.”

Dat was het doel in eerste instantie?
“Varen. Wegwezen. De Cubacrisis had mij de ambitie ontnomen om iets te bereiken in de maatschappij. Ik was puber en dacht: het heeft geen zin, ze schieten elkaar toch wel overhoop. De mensheid leert niet. Maatschappelijk gezien heb ik er vrij vroeg de brui aan gegeven. Achteraf kun je zeggen dat ik zestig jaar te vroeg was.”

Hoe werd de Azart het Ship of Fools?
“Toen ik bij het KNSM-eiland failliet lag, kwam ik het boek Het gilde van de Blauwe Schuit tegen, van Herman Pleij. Daarin staat een donderpreek beschreven uit de middeleeuwen over het narrenschip. Een waarschuwing: op die schuit zitten mensen die niet deugen in de maatschappij, de gekken, degenen die worden weggestuurd. Veel kunstenaars lieten zich inspireren op die tekst. Het boek Das Narrenschiff van Sebastian Brant is erop gebaseerd, net als het schilderij Ship of Fools van Jheronimus Bosch. Ik realiseerde dat het niets uitmaakte, de problemen met advocaten en ingetrokken subsidies. Narren hebben geen geld nodig, die leven van niets. Af en toe een slok wijn.”

Wat maakte dit beeld dan zo aanlokkelijk voor jou?
“Ik nam het aan als uitdaging. Weg uit deze maatschappij. Jullie zijn de fools, met jullie regels en problemen, en permanente misdaden. Het is totale vernietiging. Wij zijn degene die het heil zoeken, jullie zijn verdoemd.”

De rol van een nar is ook om de samenleving een spiegel voor te houden.
“Precies. Ik wilde dat mensen zich de vraag gingen stellen: ben ik nu gek, of ben jij het? Jij zit in de file naar je werk, werkt je het schompes om de hypotheek te kunnen betalen. Ik zit in een of ander leuk stadje in de zon een operales te geven. Ik ben niet de gek. Dat was de spiegel.”

Is humor slechts een middel of een doel?
“Als je zoveel mogelijk publiek wilt trekken, moet je er een beetje een komische show van maken. Humor zorgt er ook voor dat je gemakkelijk ergens binnenkomt. Een gek met grote oren, belletjes om zijn polsen en met rare kleren aan, wordt niet als bedreiging gezien. Het doel was de glimlach”.

Ben u een gek?
“Nee, natuurlijk niet. Ik moest een schip runnen, onderhandelen met de havendiensten, mensen aansturen, toneelstukken opzetten, routes uitstippelen. Dat kan niet als je echt gek bent. In de huidige maatschappij is dit volstrekt ondenkbaar trouwens. Ik ben de hele tijd door de mazen van het wet heen geglipt met dat schip.”

Heeft u nooit gedacht: waarom heb ik niet gewoon een bovenwoning in Amsterdam?
“Nee, zeker niet. Ik beschouwde woningen als deze altijd als een soort doodskisten. Ken je die begraafplaatsen in Zuid-Europa? Word je zo ingeschoven. Dat is hetzelfde.”

Maar nu zit je er toch.
“Ja gut. Ik accepteer het, ik moet wel.”

Bent u bang om dood te gaan?
“Nee. Misschien een beetje voor de pijn. Maar daar hebben ze middelen voor, tegenwoordig. Het is eigenlijk banaal om aan longkanker dood te gaan op je zeventigste, vind je niet? Wordt ik toch nog erkend als een gewoon mens. Ik dacht dat ik bijzonder was, maar het is de omgeving die zo raar is dat ik dan bijzonder lijk. Ik ben eigenlijk een behoorlijk normaal mens. Ik weet wat goed is, ik weet wat mooi is en wat belangrijk voor iemand is. De meeste mensen weten dat niet. Zo simpel is het. Dan ben ik niet een zot, maar jullie.”


August Dirks (70) fue durante muchos años el capitán del Azart – El Barco de los Locos y quería navegar hasta Uluruberg en Australia para su último viaje. Pero en el camino resultó que tenía una enfermedad terminal. Una retrospectiva. “Los locos son Ustedes, con todas sus reglas”.


Cuando August Dirks (1952) habla se mueven sus manos de un lado a otro y suenan campanas en sus muñecas. El esmalte de uñas azul oscuro se está despegando de sus uñas. “¿Entonces tu nombre es Dirks también?” me pregunta cuando entro, sus brillantes ojos azules entrecerrando los ojos.

Durante muchos años, August Dirks fue el capitán del Azart, también conocido como El barco de los Locos. Durante treinta y tres años Azart navegó alrededor del mundo como un teatro ambulante con un equipo cambiante de actores, artistas y músicos. Realizaron actuaciones absurdas para niños y adultos en los puertos de Cabo Verde, Grecia y Rusia. Hasta el 12 de septiembre de 2021. “El milagro se hizo realidad: The Ship of Fools está en la playa”, escribió Dirks en su bitácora. “Cincuenta y siete millas náuticas al sur del ecuador y ciento cincuenta metros más allá del Océano Pacífico”. En tres actos describe el último viaje del Azart. “Un final feliz. Una actuación muy costosa pero muy memorable, tanto más cuanto que el barco vuelve a estar sobre ruedas y vuelve así a su origen histórico como carreta de barco, es decir, la carreta más exuberante del desfile de carnaval”.

Suena como el final de una novela picaresca. ¿Es este el final de la aventura?
“Se acabó para mí. Ya no tengo mas cosa para hacer allí. Pero para Azart es un nuevo comienzo. Ahora está ubicada cerca de Manta, Ecuador, en un pueblo de pescadores. La pusimos allí en la playa. Un grupo de teatro de Quito ha tomado el relieve. Hay una tribuna en frente. Treinta años todavía estará allí, eso se ha acordado con las autoridades”.

¿Te dolió decir adiós?
“Llegó un poco pronto para mí. Pero eso se debió a mi salud. Tuve cáncer. Luego me tuvieron que extirpar el tumor. Camino un poco más difícil y ya no me puedo mover muy bien.
Entonces ya no se puede navegar. Por eso es más fácil aceptar que el barco encuentre un destino tan bonito. El médico me dio tres meses, eso fue hace casi un año y medio. Hasta ahora, el tratamiento está funcionando muy bien”.

¿Te ves como artista o como rebelde?
“Ambos, supongo. He dado forma a mi propia vida, he construido mi propia utopía. Siempre he estado fuera de la sociedad.

¿Cuándo empezó eso?
“Yo era estudiante de ruso en Ámsterdam y tuve la idea de abrir una especie de oficina de intercambio para artistas de Ámsterdam y Moscú durante la perestroika. Lo llamamos CIRC. En ese momento, a los artistas rusos se les permitió viajar al extranjero por primera vez en setenta años, por invitación. Pero no importaba de quién viniera la invitación, así que las escribí yo mismo como un estudiante pobre. Mantuvimos una oficina okupa con algunos otros estudiantes. Hice eso durante algunos años, hasta que mi padre murió. Mis hermanos y hermanas pusieron la herencia en su hipoteca, muy inteligentemente. Compré un barco por mis 60.000 florines. Así fue como empezó”.

¿Por qué un barco?
“Por la historia de Amsterdam. Vi una barcaza vieja en Amsterdam Noord. Tan hermoso. Fue un barco de hace un siglo, cuando los barcos aún eran hermosos. Romántico”.

Compraste un barco de pesca de 1916 con la idea de convertirlo en un barco de ópera y llevarlo a Rusia. ¿Y entonces?
“Entonces no pudimos navegar. Durante cinco años, estuvimos embargados en la isla KNSM. La primera ópera quebró. Tuvimos algunos problemas con un abogado y el subsidio prometido para nuestra gira a Moscú no se concretó. En retrospectiva, se podría decir que fue bueno, porque yo no sabía cómo navegar en absoluto en ese momento. Puse algunos cerdos en el barco para que no fuera tan atractivo para compradores potenciales. Y luego abrimos un cabaret nocturno en la isla con vodka ilegal rusa. Con el dinero que ganamos pude arreglarel viejo barco lo suficiente para ir al mar. Navegamos durante quince años y tocábamos en todas partes y en ninguna parte. Y luego nos embargaron nuevamente en 2000, por un problema. cerca de Alkmaar. Afortunadamente, pudimos volver a Azart Square, nuestro antiguo lugar. No teníamos derecho a amarrar allí, pero tampoco teníamos problemas con el servicio portuario. Por supuesto que no podían negarse, eso. La plaza lleva nuestro nombre”.

¿Por qué quisiste volver a intentar llevar Azart de vuelta al mar?
¿Por qué renunciar a eso si todavía tiene un futuro brillante? Esa es la pregunta que debes hacerte”.

Creo que mucha gente se habría dado por vencida. ¿Por qué siguió creyendo en el teatro flotante?
“¿Y qué más podrías hacer? El barco está incautado, pero eso es una cuestión de negociación. Todo eso es una tontería. Ese es el secreto de Azart: parece chatarra flotante, nadie quiere comprarlo. Pero en realidad tienes un enorme poder. Lo comparo con los testigos de Jehová con sus zapatos: una vez en la puerta no te lo quitas. Es un zueco azul de 180.000 kilos. Y cuando estás en el muelle puedes hacer las más bonitas cosas. Ve el barco como un escenario libre que puedes colocar donde quieras. También es una escultura móvil que decoras como quieras”.

¿Lo ves como un proyecto de arte?
“Sí. Es jugar con la geografía. Siempre estás en un entorno fantástico, cada vez que eres parte de un paisaje diferente: un lugar industrial remoto, en medio de un río tropical en Surinam o en un pueblo medieval italiano. Siempre hay algo especial al respecto”.

¿Ese era el objetivo en primer lugar?
“Navegar. Salir. La crisis de los misiles cubanos me había liberado de la ambición de lograr cualquier cosa en la sociedad. Yo era un adolescente y pensé: eso no tiene sentido, de todos modos se dispararán entre ellos. La humanidad no aprende. Desde el punto de vista social, me di por vencido bastante pronto. En retrospectiva, se puede decir que me adelanté sesenta años”.

¿Cómo se convirtió Azart en el Barco de los Locos?
Cuando estaba en bancarrota, me topé con el libro El Gremio de la Barcaza Azul, de Herman Pleij. Describe un sermón de la Edad Media sobre La Nave de Necios. Era una advertencia: esa barca es para gente que no encajan en la sociedad, los locos, los que deben ser expulsados. Muchos artistas se inspiraron en ese texto. El libro Das Narrenschiff de Sebastian Brant se basa en él, al igual que la pintura El Barco de los Locos del Bosco. Me di cuenta no importaban todos estos problemas con abogados y subsidios retirados. Los locos no necesitan dinero, viven de nada. Dales de vez en cuando un poco de vino”.

Entonces, ¿qué hizo que esta imagen fuera tan atractiva para ti?
“Lo tomé como un desafío. Salir de esta sociedad. Ustedes son los locos, con sus reglas y problemas y crímenes permanentes. Es una destrucción total. Nosotros somos los que buscamos la salvación, ustedes están condenados”.

El papel de un bufón también es sostener un espejo a la sociedad.
“Exactamente. Quería que la gente se preguntara, ¿soy yo el loco o tú? Tú estás atrapado en un embotellamiento para ir a trabajar, estás luchando para pagar la hipoteca. Estoy yo en una ciudad agradable bajo el sol con la ópera. Yo no soy el loco. Ese era el espejo.”

¿Es el humor sólo un medio o un fin?
“Si quieres atraer a la mayor cantidad de público posible, tienes que convertirlo en un espectáculo un poco cómico. El humor también facilita que te acepten. Un loco con orejas grandes, cascabeles en las muñecas y ropa divertida no es visto como una amenaza. El objetivo era la sonrisa”.

¿Estas loco?
“No, por supuesto que no. Tuve que manejar un barco, negociar con los servicios portuarios, dirigir a la gente, organizar los espectáculos, trazar rutas. No puedes hacer eso si eres realmente loco. Ahora, en la sociedad actual, todo esto es completamente impensable. Todo el tiempo, pasó con ese barco a través de las grietas de la ley”.

Nunca pensaste: ¿por qué no tengo un apartamento arriba en Ámsterdam?
“No, ciertamente no. Siempre pensé que la casa como esta en el secundo piso es como una especie de ataúd. ¿Conoces esos cementerios en el sur de Europa? Te empujan así dentro. Es lo mismo”.

Pero ahora estás ahí.
“Sí, lo acepto, ¿como no”?

¿Tienes miedo de morir?
“No. Tal vez un poco para el dolor. Pero hay recursos para eso, en estos días. Es bastante banal morir de cáncer de pulmón a los setenta, ¿no crees? Finalmente, soy reconocido como una persona común. Pensé que era especial, pero es el entorno lo que es tan raro, que me hace parecer a mí raro. En realidad soy una persona bastante normal. Sé lo que es bueno, sé lo que es hermoso y lo que es importante para alguien. La mayoría de la gente no lo sabe, es así de simple. Entonces no soy yo el loco, sino tú.

 En français

August Dirks (70 ans) a été pendant de nombreuses années le capitaine de l’Azart – La Nef des Fous et voulait naviguer vers l’Uluruberg en Australie pour son dernier voyage. Mais en voyage, il s’est avéré qu’il était en phase terminale. Une rétrospective. “Vous êtes des fous, avec toutes vos règles.”


Quand August Dirks (1952) parle, ses mains ondulent et ses cloches sonnent à ses poignets. Le vernis bleu foncé se décolle de ses ongles. “Alors ton nom est Dirks aussi ?” demande-t-il alors que j’entre, ses yeux bleu vif plissant les yeux.

Pendant de nombreuses années, August Dirks a été le capitaine de l’Azart, également connu sous le nom de La Nef des Fous. Pendant trente-trois ans, Azart a navigué autour du monde en tant que théâtre itinérant avec une équipe changeante d’acteurs, d’artistes et de musiciens. Ils ont réalisé des performances absurdes pour enfants et adultes dans les ports du Cap-Vert, de Grèce et de Russie. Jusqu’au 12 septembre 2021. “Le miracle s’est réalisé: La Nef des Fous est sur la plage”, écrit Dirks dans son journal de bord. “Cinquante-sept milles marins au sud de l’équateur et cent cinquante mètres au-delà de l’océan Pacifique.” En trois actes, il décrit le dernier voyage de l’Azart. “Une fin heureuse. Une performance très chère mais très mémorable, d’autant plus que le navire est à nouveau sur roues et retrouve ainsi son origine historique de barge à roue ou de charrette de bateau, autrement dit la charrette la plus exubérante du défilé carnavalesque.”

On dirait la fin d’un roman picaresque. Est-ce la fin de l’aventure ?
“C’est fini pour moi. Je n’ai rien d’autre à faire là-bas. Mais pour Azart, c’est un nouveau départ. Maintenant, il est près de Manta, en Équateur, dans un village de pêcheurs. Nous l’avons installé sur la plage. Une troupe de théâtre de Quito a pris la relève. Il y a une tribune devant. Dans trente ans, elle sera encore là, cela a été convenu avec les autorités.”

Est-ce que ça fait mal de dire au revoir ?
“C’est arrivé un peu tôt pour moi. Mais c’était à cause de ma santé. J’avais un cancer. Ensuite, ils ont dû enlever la tumeur. Je marche un peu plus mal et je ne peux plus très bien bouger. Donc, on ne peut plus naviguer C’est pourquoi c’est plus facile d’accepter que le navire trouve une si beau destin. Le médecin m’a donné trois mois, c’était il y a presque un an et demi. Jusqu’à présent, le traitement fonctionne très bien.”

Vous voyez-vous comme un artiste ou comme un rebelle ?
“Les deux, je suppose. J’ai façonné ma propre vie, construit ma propre utopie. J’ai toujours été en dehors de la société.

Quand est-ce que ça a commencé ?
“J’étais étudiant en russe à Amsterdam et j’ai eu l’idée de créer une sorte de bureau d’échange pour les artistes d’Amsterdam et de Moscou pendant la perestroïka. Nous l’appelions CIRC. A cette époque, les artistes russes étaient autorisés à partir à l’étranger pour la première fois en soixante-dix ans, sur invitation. Mais peu importait de qui provenait l’invitation, alors je les ai écrites moi-même en tant qu’étudiant pauvre. Nous avons occupé un bureau de squat avec d’autres étudiants. Je l’ai fait pendant quelques années, jusqu’à ce que mon père est mort. Mes frères et sœurs ont mis l’héritage dans leur hypothèque, très astucieusement. J’ai acheté un bateau pour mes 60 000 florins. C’est comme ça que ça a commencé.

Pourquoi un bateau ?
“A cause de l’histoire d’Amsterdam. J’ai vu un vieux navire à Amsterdam. Tellement beau. C’était un bateau d’il y a un siècle, quand les bateaux étaient encore beaux. Romantique.”

Vous avez acheté un bateau de pêche de 1916 avec l’idée d’y faire un opéra et de l’emmener en Russie. Et alors?
“Ensuite, nous n’avons pas pu naviguer. Pendant cinq ans, nous avons été sous embargo sur l’île de la KNSM. Le premier opéra a fait faillite. Nous avons eu des problèmes avec un avocat et la subvention promise pour notre tournée à Moscou ná pas abouti. Avec le recul, on pourrait dire que c’était bien, car je ne savais pas du tout naviguer à l’époque. J’ai mis quelques cochons sur le bateau pour qu’il ne soit pas aussi attractif pour les acheteurs potentiels. Et puis nous avons ouvert un cabaret de nuit sur l’île avec de la vodka russe illégale. Avec l’argent qu’on a gagné j’ai pu arranger la vieille dame assez pour reprendre la mer. Nous avons navigué pendant quinze ans et joué partout et nulle part. Et puis encore, nous étions mis sous embargo en 2000, à cause de un problème. Près d’Alkmaar. Heureusement, nous avons pu retourner à la Place Azart, notre ancien quay. Nous n’avions pas le droit de nous y amarrer, mais nous n’avions pas non plus de problèmes avec les autorités portuaires. Bien sûr, ils pouvaient ne refusez pas cela. La place porte notre nom.

Pourquoi avez-vous voulu réessayer de ramener l’Azart à la mer ?
“Pourquoi l’abandonner s’il a encore un bel avenir ?” C’est la question qu’il faut se poser.”

Je pense que beaucoup de gens l’auraient abandonné. Pourquoi avez-vous continué à croire au théâtre flottant ?
“Oui, que peut-on faire d’autre? Le navire est saisi, mais c’est une question de négociation. C’est un non-sens. C’est le secret d’Azart: il ressemble à de la ferraille flottante, personne ne veut l’acheter. Mais on a en fait un énorme pouvoir. Je le compare aux témoins de Jéhovah avec leurs chaussures : une fois à la porte, on ne l’enlève pas. C’est un sabot bleu de 180. 000 kilos. Et quand on est sur le quai, on peut faire les plus belles choses. Voyez le navire comme une scène libre quón peut placer où bon vous semble. C’est aussi une sculpture mobile que vous décorez à votre guise.”

Le voyez-vous comme un projet artistique ?
“Oui. C’est jouer avec la géographie. On est toujours dans un environnement fantastique, à chaque fois on fait partie d’un paysage différent : une zone industrielle isolée, au milieu d’une rivière tropicale au Suriname ou dans un village italien médiéval. Il y a toujours quelque chose de spécial à ce sujet.”

Était-ce le but en premier lieu ?
” Naviguer. Sortir. La crise des missiles cubains m’avait libéré de l’ambition de réaliser quoi que ce soit dans la société. J’étais adolescent et je pensais : ça n’a pas de sens, ils vont se tirer dessus de toute façon. L’humanité n’apprend pas. D’un point de vue social, j’ai abandonné assez tôt., Avec le recul, on peut dire que j’étais soixante ans trop tôt.”

Comment Azart est-il devenu la Nef des Fous ?
“Quand nous étions faillite, je suis tombé sur le livre La Guilde de la Barge Bleue, d’Herman Pleij. Il décrit un sermon du Moyen Age sur La Nef des Fous. C’était un avertissement : sur cette barque, il y a des gens qui ne savent pas s’integrer dans la société, les fous, ceux qui doivent être expulsés. De nombreux artistes se sont inspirés de ce texte. Le livre de Sebastian Brant, Das Narrenschiff, en est basé, tout comme le tableau La Nef des Fous de de Bosch. J’ai réalisé que tous ces problèmes avec les avocats et les subventions retirées n’avaient pas d’importance. Les fous n’ont pas besoin d’argent, ils vivent de rien. Donnez-leur un peu de vin de temps en temps.”

Alors, qu’est-ce qui a rendu cette image si attrayante pour vous ?
“Je l’ai pris comme un défi. Sortir de cette société. Vous êtes des fous, avec vos règles et vos problèmes, et vos crimes permanents. C’est une destruction totale. C’est nous qui cherchons le salut, vous êtes condamnés.”

Le rôle d’un bouffon est aussi de tendre un miroir à la société.
“Exactement. Je voulais que les gens se demandent, c’est moi le fou ou c’est vous ? Vous êtez attrapé dans un embouteillage pour aller travailler, vous avez du mal à payer l’hypothèque. Je suis dans une ville agréable sous le soleil avec l’opéra. Ce nést pas moi, le fou. C’était le miroir.

L’humour n’est-il qu’un moyen ou une fin ?
“Si nous voulons attirer le plus de spectateurs possible, nous devons en faire un peu un spectacle d’humour. L’humour permet également de se faire accepter plus facilement. Un fou avec ses grandes oreilles, des grelots aux poignets et des vêtements bizars ne se voit pas comme une menace. Le but était le sourire.

Êtes-vous fou?
“Non, bien sûr que non. J’ai dû diriger un navire, négocier avec les services portuaires, diriger les gens, monter des pièces de théâtre, tracer des itinéraires. On ne peut pas faire cela si on est fou. D’ailleurs, dans la société d’aujourd’hui tout cela est devenu complètement impensable. Tout au long, j’ai glissé avec ce navire à travers les mailles du filet de la loi.

Vous n’avez jamais pensé : pourquoi n’ai-je pas un appartement à l’étage à Amsterdam ?
“Non, certainement pas. J’ai toujours pensé que la maison comme celle-ci au deuxième étage était comme une sorte de cercueil. Tu connais ces cimetières du sud de l’Europe ? Ils te poussent à l’intérieur comme ça. C’est pareil.”

Mais maintenant tu es là.
“Oui, je l’accepte, pourquoi pas” ?

As-tu peur de mourir?
“Non. Peut-être un peu pour la douleur. Mais ils ont des ressources pour ça, ces jours-ci. C’est assez banal de mourir d’un cancer du poumon à soixante-dix ans, tu ne trouves pas ? Enfin, je suis reconnu comme une personne ordinaire. Je pensais d’être spécial, mais c’est l’environnement lui-même qui est tellement bizarre, que ça me fait paraître bizarre. Mais je suis une personne assez normale. Je sais ce qui est bon, je sais ce qui est beau et ce qui est important. La plupart des gens ne le savent pas, c’est aussi simple que ça. Alors, ce n’est pas moi qui suis fou, mais toi.

Leave a Reply

Your email address will not be published.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.